Archive for Tháng Tám 2012

GIỚI THIỆU SÁCH “VỀ TRƯỜNG PHÁI KINH TẾ HỌC PHÁP LUẬT”

Tháng Tám 9, 2012

GIỚI THIỆU SÁCH “VỀ TRƯỜNG PHÁI KINH TẾ HỌC PHÁP LUẬT”

1. Chủ biên: TS. Dương Thị Thanh Mai và TS. Nguyễn Văn Cương

2. Đơn vị ấn hành: NXB. Chính trị quốc gia, tháng 7/2012.

Image

3. Giới thiệu chung

 Kinh tế học pháp luật hay còn gọi là Kinh tế luật (Law and Economics) được định hình như một trường phái lý luận pháp luật từ khoảng giữa thế kỷ 20. Tại thời điểm đó, trường phái này được coi là hướng nghiên cứu pháp luật mới theo đó, các nhà nghiên cứu dùng tri thức, phương pháp của khoa học kinh tế để phân tích quá trình hình thành, phát triển của pháp luật và thiết chế pháp luật; đánh giá, lượng hóa tương tác giữa pháp luật với xã hội. Trường phái này gắn bó với nhiều nhà kinh tế có tên tuổi đã dành nhiều thời gian cho hoạt động nghiên cứu các vấn đề pháp lý trong đó phải kể đến Ronald Coase (người đã được giải thưởng Nobel về kinh tế học năm 1991) và Gary S. Becker (người đạt giải thưởng Nobel về kinh tế học năm 1992). (more…)

Advertisements

VẬN ĐỘNG QUYỀN CỦA NGƯỜI ĐỒNG TÍNH TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY

Tháng Tám 5, 2012

VẬN ĐỘNG QUYỀN CỦA NGƯỜI ĐỒNG TÍNH TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY

Hong T Quang 

1. Quyền kết hôn có phải là tất cả?

Thời gian qua, có lẽ việc Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 đang được tổ chức nghiên cứu sửa đổi nên hầu như tất cả các kênh thông tin đại chúng, các thành phần xã hội dường như chỉ tập trung vào vấn đề quyền kết hôn, đề nghị công nhận quyền này tại Việt Nam trong thời gian tới. Thực chất, chúng tôi thấy rằng nhu cầu kết hôn là nhu cầu có thật, đang ngày càng thể hiện rõ nét ở Việt Nam. Theo khảo sát trực tuyến của một số báo mạng gần đây đã cho thấy điều này (ví dụ như kết quả khảo sát đến ngày 19/7/2012 của vnexpress.net thì trong số 24.832 người bỏ phiếu có đến 15.558 người (62,7%) cho rằng nên công nhận hôn nhân đồng tính, kết quả khảo sát của Báo Dân trí điện tử đến ngày 23/7/2012 thì trong số 30.226 người bỏ phiếu thì có đến 23.526 người (78%) đồng ý nên công nhận hôn nhân đồng tính để đảm bảo quyền tự do cá nhân,…). Những con số này, dù chưa thể thống kê được có bao nhiêu người dị tính, bao nhiêu người đồng tính tham gia bỏ phiếu nhưng cũng đã chứng minh được một nhu cầu chính đáng đang tồn tại ở Việt Nam. Một điểm nữa cũng cần quan tâm là các bài viết trên báo chí, truyền thông, một số Hội thảo thời gian qua đều đề cập đến vấn đề hôn nhân đồng tính rất nhiều và khá trực diện. Bên cạnh đó, sự xuất hiện ngày càng nhiều các đám cưới đồng tính được tổ chức một cách khá rầm rộ, thể hiện khát vọng hôn nhân của họ. Những đám cưới này, đến nay vẫn bị xem là không phù hợp với thuần phong mỹ tục, đi ngược lại quan niệm truyền thống của các nước Châu Á. (more…)

Thực tiễn áp dụng các quy định về vai trò của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất

Tháng Tám 2, 2012

Thực tiễn áp dụng các quy định về vai trò của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất thời gian qua cũng bộc lộ một số vướng mắc, bất cập chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, pháp luật đất đai quy định quyền đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai cho quá nhiều cơ quan nhà nước. Luật đất đai năm 2003 quy định Quốc hội, Chính phủ, Hội đồng nhân dân các cấp, UBND các cấp đều thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai. Hơn nữa, Chính phủ và UBND các cấp vừa thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu đất đai vừa thực hiện quyền quản lý đất đai. Việc quy định cho các cơ quan công quyền này có nhiều quyền năng trong thực hiện quyền định đoạt đất đai song dường như vẫn còn thiếu cơ chế kiểm soát, giám sát hữu hiệu đã làm nảy sinh một số bất cập trong thực tế áp dụng; cụ thể:

Một là, việc phân cấp cho UBND cấp tỉnh và UBND cấp huyện có thẩm quyền giao đất, cho thuê đất và cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đã dẫn đến tình trạng một số địa phương lạm dụng quyền hạn này thực hiện việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang sử dụng vào mục đích khác một cách ồ ạt. Phong trào xây dựng sân golf, xây dựng khu công nghiệp, khu đô thị mới v.v mà chưa tính toán thấu đáo đến khía cạnh hiệu quả kinh tế, xã hội thời gian vừa qua là kết quả của sự lạm dụng quyền đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai của chính quyền nhiều địa phương. Hậu quả là quỹ đất nông nghiệp bị giảm sút đáng kể đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực quốc gia; hàng ngàn hộ gia đình nông dân bị mất đất sản xuất rơi vào hoàn cảnh không có “công ăn, việc làm” và để lại nhiều hệ lụy tiêu cực về kinh tế – xã hội.

Hai là, việc quy định thẩm quyền thu hồi đất quá lớn cho chính quyền các địa phương mà thiếu cơ chế pháp lý kiểm soát, xử lý hiệu quả đã dẫn đến tình trạng nhiều địa phương lạm dụng quyền đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai trong việc thu hồi đất, cưỡng chế, giải phóng mặt bằng vì lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm cục bộ mà điển hình là vụ việc cưỡng chế thu hồi đất nuôi trồng thủy sản của UBND huyện Tiên Lãng (Hải Phòng) là một trong những ví dụ điển hình. Hơn nữa, Luật đất đai năm 2003 quy định Nhà nước thu hồi đất không chỉ cho mục đích quốc phòng – an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng mà còn cho cả mục đích phát triển kinh tế. Điều này dẫn đến tình trạng một bộ phận không nhỏ quan chức chính quyền địa phương cấu kết với các chủ đầu tư, các chủ doanh nghiệp trong việc cưỡng chế thu hồi đất của người dân không theo đúng quy định của pháp luật về thu hồi đất. (more…)

Cơ sở của vai trò của Nhà nước đối với đảm bảo quyền, nghĩa vụ người sử dụng đất

Tháng Tám 2, 2012

Tìm hiểu về vai trò của Nhà nước đối với việc bảo đảm quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất cho thấy rằng vai trò này được xác lập dựa trên những cơ sở chủ yếu sau đây:

Thứ nhất, xuất phát từ bản chất chính trị của Nhà nước ta. Kể từ khi giành được độc lập (ngày 02/09/1945) đến nay, trong các bản hiến pháp (Hiến pháp năm 1946, năm 1959, năm 1980 và năm 1992) của nước ta đều ghi nhận và long trọng tuyên bố “Ở Việt Nam, mọi quyền lực thuộc về nhân dân”. Điều này có nghĩa là nhân dân là người làm chủ đất nước. Họ bầu ra nhà nước để thay mặt mình quản lý mọi hoạt động của đời sống xã hội. Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Nhà nước CHXHCN Việt Nam) do nhân dân lao động thiết lập nên, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và lợi ích của nhân dân lao động. Do đó, Nhà nước CHXHCN Việt Nam không chỉ có vai trò mà còn có bổn phận và trách nhiệm trong việc bảo đảm các quyền và nghĩa vụ của công dân nói chung và quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất nói riêng được Hiến pháp năm 1992 và Luật đất đai năm 2003 ghi nhận.

Thứ hai, như phần trên đã đề cập, ở nước ta, đất đai thuộc sở hữu toàn dân. Tuy nhiên, toàn dân với tư cách là một cộng đồng xã hội không thể là chủ thể của quan hệ pháp luật về sở hữu đất đai. Hay nói cách khác, toàn dân không thể tự mình thực hiện các quyền năng của chủ sở hữu đối với đất đai (quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt) mà phải có một chủ thể có năng lực pháp luật và năng lực hành vi thay mặt chủ sở hữu toàn dân thực hiện các quyền năng này đối với đất. Chủ thể đó là Nhà nước (Chủ thể công). Với chức năng đại diện chủ sở hữu toàn dân đối với đất đai, Nhà nước ta (Nhà nước CHXHCN Việt Nam) có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất.

Thứ ba, Nhà nước là một thành tố trong hệ thống chính trị. Tuy nhiên, khác với các tổ chức khác trong hệ thống chính trị, Nhà nước là một tổ chức chính trị – quyền lực có chức năng quản lý xã hội, có quyền ban hành và thực thi pháp luật; đồng thời có bộ máy các cơ quan nhà nước, đội ngũ công chức, viên chức nhà nước và có các nguồn lực vật chất cần thiết để thực hiện vai trò quản lý xã hội … Vì vậy, Nhà nước có ưu thế trong việc bảo đảm thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân nói chung và quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất nói riêng.