Archive for Tháng Hai 2013

[Đảng Cộng sản] Góp ý hoàn thiện Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992

Tháng Hai 23, 2013
Góp ý hoàn thiện Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 
17:54 | 22/02/2013
 

(ĐCSVN) – Ngày 22/2, tại Hà Nội, Văn phòng Quốc hội, Hội Luật gia Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học góp ý hoàn thiện dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992. Hội thảo đã thu hút sự quan tâm của các chuyên gia pháp luật, nhà khoa học tập trung thảo luận vào các chủ đề quan trọng: đánh giá tổng quan dự thảo Hiến pháp sửa đổi và việc hoàn thiện thể chế chính trị; chế định quyền con người, quyền công dân; cơ chế bảo vệ Hiến pháp; chế định tư pháp.

 Hội thảo khoa học góp ý hoàn thiện dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992.
(Ảnh: TH).


Nâng cao tính độc lập và thẩm quyền của Hội đồng Hiến pháp

Điều 120 Dự thảo sửa đổi Hiến pháp đã thiết kế thêm thiết chế hiến định độc lập là Hội đồng Hiến pháp. Đây là thiết chế mới, xuất phát từ yêu cầu tăng cường kiểm soát quyền lực nhà nước và các hình thức dân chủ theo Nghị quyết các Đại hội IX, X, XI. Hội đồng Hiến pháp có nhiệm vụ giúp Quốc hội kiểm tra tính hợp hiến của các văn bản quy phạm pháp luật do Quốc hội và các cơ quan nhà nước ở trung ương ban hành.

Theo PGS.TS. Ngô Huy Cương (Khoa Luật- Đại học Quốc gia Hà Nội), nếu xem Quốc hội là một định chế do nhân dân tạo dựng nên và ủy quyền, thì việc giám sát và vô hiệu hóa các hành vi vượt quá phạm vi của sự ủy quyền là rất cần thiết. Song, khi kiểm tra nếu phát hiện văn bản qui phạm pháp luật có vi phạm Hiến pháp, thì “chế tài” được quy định tại Điều này lại rất yếu khi Hội đồng Hiến pháp chỉ được “kiến nghị Quốc hội xem xét lại”, và “yêu cầu” các cơ quan khác (không phải là Quốc hội) “sửa đổi, bổ sung” hoặc “đề nghị” cơ quan có thẩm quyền hủy bỏ.

PGS. TS. Ngô Huy Cương nêu rõ: Khi xây dựng một cơ quan xem xét sự vi phạm pháp luật, người ta thường phải trả lời các câu hỏi có tính nguyên tắc như: Cơ quan đó nằm ở vị trí nào trong cơ cấu nhà nước? Nó có chức năng gì? Thẩm quyền của nó bao gồm những gì? Tổ chức của nó như thế nào? Nó tiếp nhận các tố quyền hay các khiếu nại, kiến nghị như thế nào? Thủ tục làm việc của nó ra sao? Chế tài nào nó được áp dụng? và Hiệu lực phán quyết của nó như thế nào? Các câu hỏi này không được trả lời đầy đủ bởi Điều 120 của Dự thảo. Một số câu hỏi nêu trên được Điều này giải đáp nhưng không rõ ràng và nhường phần lớn cho đạo luật trong tương lai.

Do vậy, cần có một Hội đồng Hiến pháp hoạt động có hiệu quả thông qua việc tạo lập một Chương riêng. Trong đó, cần xem xét bỏ chế định Ủy ban Thường vụ Quốc hội và hình thức Pháp lệnh; bỏ quy định về giám sát của Quốc hội đối với Hội đồng Hiến pháp và bỏ quy định Quốc hội có quyền xem xét báo cáo của Hội đồng Hiến pháp.

Trong khi đó, TS Đặng Minh Tuấn (Khoa Luật- Đại học Quốc gia Hà Nội) cũng chỉ ra những thẩm quyền hạn chế của Hội đồng Hiến pháp cũng khiến cơ quan này khó có thể thực hiện được nhiệm vụ của cơ quan bảo hiến. Theo TS Đặng Minh Tuấn, kinh nghiệm của Hàn Quốc cũng chỉ ra rằng việc thành lập một Tòa án Hiến pháp độc lập, có thẩm quyền rộng rãi và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân được quyền tiếp cận (kiện) Tòa án hiến pháp là những điều kiện tiên quyết tạo ra sự thành công của thiết chế bảo hiến. . Nếu chưa thành lập được Tòa án Hiến pháp, thì Hội đồng Hiến pháp theo Dự thảo cũng cần phải được cải cách theo hướng nâng cao tính độc lập và thẩm quyền của cơ quan này.

TS Nguyễn Văn Yểu, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đồng ý với quan điểm Hội đồng Hiến pháp là một định chế kiểm hiến thích hợp nhất đối với hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam hiện nay xét từ phương diện chính trị, kinh tế, xã hội, truyền thống, cũng như văn hóa pháp lý và trình độ luật học, tuy nhiên theo TS Nguyễn Văn Yểu nên chăng bổ sung quyền tài phán cho Hội đồng Hiến pháp.

Cần ghi nhận đầy đủ nội dung các Quyền trong Dự thảo Hiến pháp

Theo GS, TS Trần Ngọc Đường – chuyên gia cao cấp của Quốc hội nhận xét, quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân thể hiện trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 có bước phát triển mới về nhận thức và cách thức thể hiện thông qua nội dung các quyền con người, quyền nghĩa vụ cơ bản của công dân được quy định phù hợp với các điều ước quốc tế về quyền con người mà nước ta là thành viên. Đồng thời, chỉ rõ trách nhiệm của nhà nước trong việc thừa nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

Cùng với đó, một số quyền mới được bổ sung thể hiện bước tiến mới trong việc mở rộng và phát triển quyền, phản ánh kết quả của quá trình đổi mới hơn ¼ thế kỷ ở nước ta. Đó là các quyền: “Quyền được sống trong môi trường trong lành” (điều 46); “Quyền xác định dân tộc” (điều 45)…

Lần đầu tiên giới hạn của các quyền được quy định thành nguyên tắc hiến định: “Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị giới hạn trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, đạo đức, sức khỏe cộng đồng” (điều 15). Theo đó, từ nay không ai được tùy tiện cắt xén, hạn chế các quyền, ngoài các trường hợp cần thiết nói trên do luật định.”

Tuy nhiên, một số ý kiến đại biểu cũng cho rằng trong Dự thảo lại không xác định “giới hạn bằng luật” để đảm bảo các quyền cơ bản được thực hiện trong thực tế. Để khắc phục tình trạng quyền hiến định không được thực thi, vì phải chờ luật cụ thể hóa, Hiến pháp cần quy định nguyên tắc quyền hiến định phải được áp dụng trực tiếp nhằm tạo điều kiện cho các cơ quan có thẩm quyền áp dụng các biện pháp khắc phục khi các quyền cơ bản của công dân bị vi phạm.

Liên quan đến nội dung này, nghiên cứu viên Trương Hồng Quang, Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp cũng nhận định: Các quy định của Dự thảo Hiến pháp và pháp lệnh hiện hành chưa thể hiện hết nội hàm Quyền riêng tư và còn khá chung chung. Theo ông Hồng Quang, tôn trọng quyền riêng tư là một yêu cầu tất yếu đặt ra cho tất cả mọi người, buộc mọi người phải tuân thủ. Vì vậy, nên ghi nhận đầy đủ Quyền riêng tư để tạo cơ sở cho việc cụ thể hóa thành pháp luật.

Cũng theo ông Quang, quy định về bãi nhiệm đại biểu cũng chưa được ghi nhận thành quyền trong Chương II “Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân”. Ông Trương Hồng Quang cho rằng, quyền bãi nhiệm đại biểu gắn liền với quyền bầu cử của nhân dân. Đây là một trong những hình thức thực hiện quyền làm chủ trực tiếp của nhân dân. Thông qua hình thức này, công dân thể hiện sự bất tín nhiệm của mình với những đại biểu được dân bầu không hoàn thành sứ mệnh là người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của họ. Vì vậy nên chuyển quy định tại khoản 2 điều 7 Dự thảo về chương II của Dự thảo để tạo sự thống nhất và gắn kết của Hiến pháp./.

http://dangcongsan.vn/cpv/Modules/News/NewsDetail.aspx?co_id=30089&cn_id=571255#

Advertisements

[Thanh Nien Online] Cần hiến định quyền giám sát, phản biện của dân

Tháng Hai 23, 2013

Cần hiến định quyền giám sát, phản biện của dân

23/02/2013 3:00

Nhiều ý kiến tại Hội thảo góp ý hoàn thiện dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992, diễn ra ngày hôm qua do hai tạp chí thuộc Văn phòng Quốc hội và Trung ương Hội Luật gia Việt Nam đồng tổ chức, đóng góp tâm huyết xoay quanh vai trò lãnh đạo của Đảng, các quyền cơ bản của công dân cũng như cơ chế hội đồng bảo hiến.

Bàn về vai trò lãnh đạo của Đảng trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 (gọi tắt là dự thảo), GS Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Phó chủ nhiệm UB Văn hóa Giáo dục Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho rằng: “Hiến pháp cần quy định rất rõ phương thức lãnh đạo nhà nước, lãnh đạo xã hội của Đảng để tránh tình trạng mất cân đối hiện nay, đó là quyền và nghĩa vụ của nhân dân, quyền và nghĩa vụ của các cơ quan nhà nước được quy định rất cụ thể, trong khi đó quyền và nghĩa vụ của lực lượng lãnh đạo cả nhân dân lẫn nhà nước là Đảng lại được quy định một cách khá sơ sài”.Ông Thuyết đồng thời kiến nghị cần hiến định luôn những nguyên tắc đang dẫn dắt đời sống chính trị nước nhà cũng như những quyền lực thực tế của Đảng, trong đó có việc xác định phương hướng, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng, bố trí nhân sự và lãnh đạo công tác của toàn bộ bộ máy nhà nước…Ông Lê Tiến, hội viên Hội Luật gia Việt Nam, phát biểu sau đó đề nghị dự thảo nên có một chương riêng về vai trò lãnh đạo của Đảng bởi “Đảng có quyền lực thì phải chịu trách nhiệm và trách nhiệm phải cụ thể”.

Cần hiến định quyền giám sát, phản biện của dân
Các đại biểu góp ý tại Hội thảo ngày 22.2 – Ảnh: Nguyệt Minh

Cần hiến định cơ chế bảo đảm quyền công dân

Bàn về nội dung quyền con người, quyền công dân trong dự thảo sửa đổi, ông Trương Hồng Quang, nghiên cứu viên của Viện Khoa học pháp lý (Bộ Tư pháp), nhận xét dự thảo vẫn chưa đề cập đến hoặc đề cập chưa đầy đủ một số quyền rất quan trọng đang thực sự là nhu cầu trong đời sống hiện nay, trong đó có quyền giám sát, phản biện xã hội. Theo ông Quang, hiện trong chương 2 của dự thảo mới chỉ quy định giám sát và phản biện xã hội tại khoản 2, điều 9 theo hướng Mặt trận phải vận động nhân dân giám sát, phản biện xã hội đối với hoạt động của cơ quan nhà nước. Ông Quang đề nghị nên quy định nội dung giám sát và phản biện xã hội thành một chương riêng trong dự thảo, bổ sung nội dung “Công dân có quyền trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện giám sát và phản biện xã hội đối với chính sách, pháp luật và việc thực hiện chính sách, pháp luật của cơ quan nhà nước, đại biểu dân cử và cán bộ công chức, viên chức. Nhà nước có trách nhiệm tiếp nhận và phản hồi các ý kiến, kiến nghị của công dân thông qua hoạt động giám sát, phản biện xã hội, tạo điều kiện, bảo đảm cho công dân thực hiện quyền giám sát và phản biện xã hội” cũng như “việc thực hiện giám sát và phản biện xã hội do luật định”.Chuyên gia pháp lý này đồng thời đề nghị trong chương 2 của Dự thảo bổ sung thêm một điều quy định: “Công dân có quyền thực hiện quyền dân chủ trực tiếp ở cơ sở, tham gia công việc nhà nước ở cơ sở. Nhà nước, xã hội và cộng đồng dân cư có trách nhiệm đảm bảo, tạo điều kiện cho công dân được thực hiện các quyền làm chủ ở cơ sở” và quyền này do luật định.
TS Đặng Minh Tuấn, khoa Luật (ĐHQGHN) thì cho rằng việc quy định các quyền con người, quyền công dân trong hiến pháp đặt ra nghĩa vụ của nhà nước trong việc tôn trọng, bảo vệ và thúc đẩy các quyền đó. Do vậy, hiến pháp một mặt phải ghi nhận đầy đủ các quyền cơ bản, mặt khác phải thiết lập cơ chế để nhà nước thực hiện các nghĩa vụ bảo đảm các quyền đó. “Thiếu các cơ chế hiệu quả và trách nhiệm, các quyền hiến định chỉ có giá trị hình thức”, TS Tuấn nhìn nhận.
http://www.thanhnien.com.vn/pages/20130223/can-hien-dinh-quyen-giam-sat-phan-bien-cua-dan.aspx

Tạp chí Nhà nước và Pháp luật đổi địa chỉ Email

Tháng Hai 5, 2013
Thông báo: Thay đổi địa chỉ e-mail Tạp chí Nhà nước và Pháp luật
Tạp chí Nhà nước và Pháp luật trân trọng thông báo:

Do có sự cố kỹ thuật từ phía nhà cung cấp dịch vụ, nên trong 4 ngày gần đây Tạp chí không thể đăng nhập vào địa chỉ email đang sử dụng: tcnnpl@hn.vnn.vn. Tất cả các bài viết do cộng tác viên gửi đến Tạp chí đều không nhận được và bị thông báo lỗi. Vì vậy, bắt đầu từ ngày 04/02/2013, Tạp chí ngừng sử dụng hộp thư điện tử này và chuyển sang sử dụng hộp thư mới có địa chỉ là: tcnnpl@isl.gov.vn

Tạp chí Nhà nước và Pháp luật thành thật xin lỗi vì sự bất tiện này!

Định hướng chủ đề viết bài đăng tải trên Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp năm 2013

Tháng Hai 5, 2013

Định hướng chủ đề viết bài đăng tải trên Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp năm 2013

Chuyên mục Nhà nước và pháp luật

Năm 2013, Tạp chí sẽ chú trọng đăng tải các bài viết về đổi mới tổ chức hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và đại biểu Quốc hội theo định hướng xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân. Trong đó, ưu tiên đăng tải các bài viết liên quan đến việc triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng; cơ sở lý luận, thực tiễn và những vấn đề cần sửa đổi trong Hiến pháp 1992, về kiểm soát quyền lực trong bộ máy nhà nước; quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân; xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát tính hợp hiến, hợp pháp trong các hoạt động và quyết định của các cơ quan công quyền ở Việt Nam; về tổ chức bộ máy nhà nước trong nhiệm kỳ mới; hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và Đại biểu Quốc hội. Tiếp tục duy trì tiểu mục “Bàn về lập hiến” với việc chú trọng đăng tải những bài góp ý cho Dự thảo sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992 (Dự thảo 1). Mặt khác, chủ động đặt và đăng các bài viết về tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước thực hiện quyền hành pháp, quyền tư pháp.

 Tạp chí cũng ưu tiên đăng tải những bài viết liên quan đến việc nâng cao chất lượng và hoạch định chính sách trong hoạt động lập pháp; về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 theo tinh thần của Nghị quyết số 49-NQ/TW, cải cách hành chính; đổi mới hoạt động lập pháp; tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật định hướng đến năm 2020 theo tinh thần của Nghị quyết số 48-NQ/TW; đăng tải một số bài viết về nghiên cứu, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Hiến pháp, nhà nước và pháp luật.

Chuyên mục Bàn về các Dự án luật

Đăng tải các bài nghiên cứu về các nội dung của các Dự án luật sẽ quan trọng trong Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2013, điều chỉnh chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2012 và nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII của Quốc hội như: Luật doanh nghiệp (sửa đổi); Luật đầu tư (sửa đổi); Luật ban hành quyết định hành chính; Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (sửa đổi); Luật việc làm; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật cư trú; Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thi đua, khen thưởng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế giá trị gia tăng; Luật đất đai (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật hôn nhân và gia đình….

Ngoài ra, chú trọng đăng tải cá bài viết liên quan đến các dự án luật, pháp lệnh trong chương trình chuẩn bị, như: Luật tổ chức Quốc hội (sửa đổi); Luật tổ chức Chính phủ (sửa đổi); Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân (sửa đổi); Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân (sửa đổi); Luật tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi); Luật hoạt động giám sát của Quốc hội (sửa đổi); Luật hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân; Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân; Luật trưng cầu ý dân; Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật (hợp nhất); Luật tổ chức cơ quan điều tra hình sự; Luật ngân sách nhà nước (sửa đổi); Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu (sửa đổi); Bộ luật dân sự (sửa đổi); Bộ luật hình sự (sửa đổi); Bộ luật tố tụng hình sự (sửa đổi); Luật Quân đội nhân dân Việt Nam; Luật Công an nhân dân (sửa đổi).

Chuyên mục Thực tiễn pháp luật

Tiếp tục đăng tải các bài viết liên quan đến việc triển khai thực hiện các luật, pháp lệnh trên thực tế, nêu và phân tích được những khó khăn, vướng mắc, hạn chế của các quy định pháp luật trong quá trình thực hiện, đề xuất những giải pháp khắc phục, đồng thời Tạp chí coi trọng các bài viết cung cấp thông tin về kinh nghiệm thực tiễn trong hoạt động của Quốc hội, Hội đồng nhân dân, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội và Đại biểu Quốc hội.

Chú trọng đăng các bài về đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội và ngân sách nhà nước năm 2012; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và dự toán ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2013 và các báo cáo khác của các cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật.

Ưu tiên các bài viết về tổ chức và hoạt động của Chính phủ, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan thi hành án; hoạt động quản lý, chỉ đạo, điều hành thuộc lĩnh vực phụ trách của Chính phủ, Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

Chuyên mục Chính sách

Xuất phát từ các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội mà nghị quyết của Quốc hội đã đề ra, Chuyên mục tập trung vào các vấn đề hoàn thiện các chính sách liên quan đến việc triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng, những yêu cầu trong công cuộc hội nhập quốc tế, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, chống tham nhũng, lãng phí; phòng và chống tội phạm; các chính sách gắn với phát triển bền vững, tăng trưởng với công bằng xã hội và chống lạm phát, đảm bảo việc làm, an sinh xã hội. Coi trọng các bài viết đề xuất các giải pháp và kiến nghị hoàn thiện các cơ chế, chính sách trong các lĩnh vực kinh tế – dân sự, lao động, văn hoá giáo dục, khoa học công nghệ, y tế, xóa đói giảm nghèo và công bằng xã hội.

Chuyên mục Kinh nghiệm quốc tế

Đăng các bài viết về các vấn đề pháp luật quốc tế liên quan đến những kinh nghiệm lập hiến, lập pháp và tổ chức bộ máy nhà nước của các nước; các thiết chế bảo vệ quyền của tổ chức, cá nhân trong quá trình hội nhập quốc tế; các cơ chế quốc tế về phòng, chống tội phạm; những vấn đề liên quan đến bảo vệ chủ quyền quốc gia; bảo vệ an ninh chủ quyền lãnh thổ trên biển….

Hiện thực hóa trưng cầu ý dân tại Việt Nam

Tháng Hai 1, 2013

HIỆN THỰC HÓA TRƯNG CẦU Ý DÂN TẠI VIỆT NAM

Trương Hồng Quang

Có thể nhận thấy nhu cầu tổ chức trưng cầu ý dân ở Việt Nam đang ngày càng rõ nét. Điều này đã được thể hiện bằng việc dự thảo Hiến pháp sửa đổi đã tách Điều 53 của Hiến pháp hiện hành thành một Điều riêng về trưng cầu ý dân (Điều 30 (sửa đổi, bổ sung Điều 53): “Công dân có quyền biểu quyết khi Nhà nước tổ chức trưng cầu ý dân”). Bên cạnh đó, việc xây dựng Luật Trưng cầu ý dân đã tiếp tục được đưa vào chương trình chuẩn bị của Quốc hội Việt Nam khóa XIII. Luật này nếu được ban hành sẽ cụ thể hóa một trong những quyền chính trị cơ bản, quyền tham gia quản lý Nhà nước của công dân đã được hiến định từ Hiến pháp năm 1946. Có thể nhận thấy quyền trưng cầu ý dân cùng với các quyền chính trị cơ bản khác là biểu hiện trực tiếp cao nhất nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân. Việc nhà nước bảo đảm quyền tự do ý chí của công dân trong các cuộc trưng cầu ý dân là sự bổ sung cho các hình thức dân chủ đại diện, cùng với dân chủ đại diện tạo điều kiện cho công dân tham gia một cách tích cực và hiệu quả nhất vào quá trình quyết định những công việc hệ trọng của đất nước. (more…)