Archive for the ‘Kinh tế học pháp luật’ category

GIỚI THIỆU SÁCH “VỀ TRƯỜNG PHÁI KINH TẾ HỌC PHÁP LUẬT”

Tháng Tám 9, 2012

GIỚI THIỆU SÁCH “VỀ TRƯỜNG PHÁI KINH TẾ HỌC PHÁP LUẬT”

1. Chủ biên: TS. Dương Thị Thanh Mai và TS. Nguyễn Văn Cương

2. Đơn vị ấn hành: NXB. Chính trị quốc gia, tháng 7/2012.

Image

3. Giới thiệu chung

 Kinh tế học pháp luật hay còn gọi là Kinh tế luật (Law and Economics) được định hình như một trường phái lý luận pháp luật từ khoảng giữa thế kỷ 20. Tại thời điểm đó, trường phái này được coi là hướng nghiên cứu pháp luật mới theo đó, các nhà nghiên cứu dùng tri thức, phương pháp của khoa học kinh tế để phân tích quá trình hình thành, phát triển của pháp luật và thiết chế pháp luật; đánh giá, lượng hóa tương tác giữa pháp luật với xã hội. Trường phái này gắn bó với nhiều nhà kinh tế có tên tuổi đã dành nhiều thời gian cho hoạt động nghiên cứu các vấn đề pháp lý trong đó phải kể đến Ronald Coase (người đã được giải thưởng Nobel về kinh tế học năm 1991) và Gary S. Becker (người đạt giải thưởng Nobel về kinh tế học năm 1992). (more…)

Advertisements

Một số kết quả nghiên cứu được công bố gần đây

Tháng Bảy 20, 2012

Trong thời gian qua một số kết quả nghiên cứu được công bố như sau:

Bài viết Tạp chí chuyên ngành:

1. Tác giả: Nhận thức về người đồng tính và quyền của người đồng tính, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật (Viện Nhà nước và Pháp luật), số tháng 3/2012.

2. Đồng tác giả: Trường phái Kinh tế học Pháp luật và khả năng áp dụng tại Việt Nam, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, số 5, tháng 3/2012.

3. Tác giả: Pháp luật của một số quốc gia trên thế giới về quyền của người đồng tính, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật (Viện Nhà nước và Pháp luật), số tháng 7/2012.

Sách tham khảo, chuyên khảo:

1. Tập thể tác giả: Về trường phái Kinh tế học Pháp luật, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2012.

2. Tập thể tác giả: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về các quyền mới xuất hiện trong quá trình phát triển, Viết phần: “Bước đầu tìm hiểu vấn đề quyền được chết trong bối cảnh hiện nay”, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, 2012.

Trong thời gian đến dự kiến sẽ công bố tiếp 05 bài viết Tạp chí chuyên ngành và 06 cuốn sách.

Trường phái Kinh tế học pháp luật và khả năng áp dụng tại Việt Nam

Tháng Tư 22, 2011

Tác giả: TS. Nguyễn Văn Cương, Trương Hồng Quang. Bài viết được đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, VPQH, số 6, tháng 3/2012. Dưới đây là một phần của nghiên cứu:

Hình thành và phát triển kinh tế học pháp luật tại Việt Nam trong tương lai

Có thể thấy, sự nghiệp cải cách, đổi mới ở Việt Nam, nhất là công cuộc xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, cải cách hành chính, cải cách tư pháp ở nước ta là môi trường thuận lợi, thiết thực để xây dựng và ứng dụng tư duy pháp lý mới – tư duy pháp lý kinh tế. Chính vì thế, đặt ra việc xây dựng và ứng dụng trường phái kinh tế học pháp luật ở Việt Nam trong lúc này là phù hợp. Tuy nhiên, xây dựng và ứng dụng trường phái kinh tế học pháp luật ở Việt Nam cũng là vấn đề không hoàn toàn đơn giản. Chúng tôi cho rằng, trong giai đoạn tới đây, Việt Nam cần tập trung thực hiện:

(more…)

Giới thiệu chung về Kinh tế học Pháp luật

Tháng Mười Hai 9, 2010

Kinh tế học pháp luật (Law and Economics) được định hình như một trường phái lý luận pháp luật[1] từ khoảng giữa thế kỷ 20.[2] Tại thời điểm đó, trường phái này được coi là hướng nghiên cứu pháp luật mới theo đó, các nhà nghiên cứu dùng tri thức, phương pháp của khoa kinh tế học để phân tích quá trình hình thành, phát triển của pháp luật và thiết chế pháp luật, đánh giá, lượng hóa tương tác giữa pháp luật với xã hội.[3] Trường phái này gắn bó với nhiều nhà kinh tế có tên tuổi đã dành nhiều thời gian cho hoạt động nghiên cứu các vấn đề pháp lý trong đó phải kể đến Ronald Coase (người đã được giải thưởng Nobel năm 1991)[4] và Gary S. Becker (người đạt giải thưởng Nobel năm 1992).[5]

Nếu như ở giai đoạn đầu, các nhà nghiên cứu thuộc phái này chỉ sử dụng lý thuyết kinh tế để nghiên cứu các quy phạm pháp luật điều chỉnh những hoạt động mang tính thị trường như pháp luật cạnh tranh, thuế, quản trị doanh nghiệp, thì từ thập kỷ 1970, với sự đi tiên phong của giáo sư Richard Posner (Đại học Chicago) và nhiều đồng nghiệp khác[6], nghiên cứu pháp luật từ góc độ kinh tế đã được mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác thậm chí cả lĩnh vực luật hình sự, luật tố tụng hình sự, luật hiến pháp, luật hành chính, luật hôn nhân, luật bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng,… Trường phái này đã nhanh chóng thu hút được sự quan tâm rộng rãi của giới nghiên cứu, học thuật, giảng dạy ở Hoa Kỳ sau đó lan nhanh sang giới pháp lý ở một số quốc gia ở châu Mỹ (Canada, châu Mỹ Latin), châu Âu (Anh, Ý, Đức,…). Một số quốc gia châu Á cũng đã bước đầu tiếp cận và quan tâm tới trường phái này. Có thể nói, lợi ích rõ nét nhất mà trường phái kinh tế học pháp luật mang lại cho giới luật gia chính là việc thúc đẩy hình thành một lối tư duy phân tích pháp luật mới – thứ tư duy dung hợp cả tư duy pháp lý với tư duy kinh tế (mà chúng tôi tạm gọi là tư duy pháp lý kinh tế). Tư duy pháp lý kinh tế có nội dung rộng và sâu hơn tư duy pháp lý thông thường. Tư duy pháp lý thông thường chủ yếu đánh giá, nhìn nhận hành vi, ứng xử của một chủ thể trong xã hội từ góc độ hợp pháp hay không hợp pháp, được phép hay không được phép. Tư duy pháp lý kinh tế không chỉ dừng ở đó mà còn đặt ra yêu cầu đánh giá tính hiệu quả của hành vi ứng xử ấy. Ở các nước phát triển, tư duy pháp lý kinh tế đang thâm nhập vào nhiều lĩnh vực pháp luật khác nhau từ xây dựng đến tổ chức thực thi. Trong lĩnh vực xây dựng pháp luật, tư duy pháp lý kinh tế đặt ra yêu cầu việc xây dựng chính sách, pháp luật phải trải qua quy trình đánh giá tác động kinh tế, xã hội để chứng minh tính hiệu quả về kinh tế-xã hội của chính sách, pháp luật ấy. Trong lĩnh vực áp dụng, thực thi pháp luật, tư duy pháp lý kinh tế đòi hỏi việc thiết kế cơ chế thực thi pháp luật phải đáp ứng yêu cầu đạt được mục đích đề ra cao nhất nhưng với mức chi phí cho xã hội là thấp nhất. Chính vì sự khác biệt này, có thể nói rằng, nền pháp luật được xây dựng trên cơ sở tư duy pháp lý kinh tế sẽ đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về phát triển kinh tế-xã hội.

(more…)

NHẬN DIỆN TRƯỜNG PHÁI KINH TẾ HỌC PHÁP LUẬT

Tháng Mười Một 3, 2010

Chuyên đề nghiên cứu của Viện Khoa học Pháp lý – Bộ Tư pháp. Tập thể tác giả:

1. TS. Dương Thanh Mai, Chuyên gia cao cấp Bộ Tư pháp

2.GS. TS. Lê Hồng Hạnh, Viện trưởng Viện KHPL

3. Ths. Nguyễn Văn Cương, Phó trưởng Ban NCPL Dân sự – Kinh tế, Viện KHPL.

4.ThS. Trần Thị Quang Hồng, Phó trưởng Ban NCPL DS-KT, Viện KHPL.

5. CN. Lê Thị Hoàng Thanh, Nghiên cứu viên, Viện KHPL.

6. CN. Trương Hồng Quang, Nghiên cứu viên, Viện KHPL.

7. CN. Chu Thị Hoa, Nghiên cứu viên, Viện KHPL.

8. CN. Phạm Văn Bằng, Nghiên cứu viên, Viện KHPL.

9. CN. Nguyễn Hoàng Nhật Thi, Cộng tác viên.

GIỚI THIỆU CHUNG
I. TỔNG QUAN VỀ KINH TẾ HỌC PHÁP LUẬT
1.1. Khái niệm Kinh tế học pháp luật
1.2. Đối tượng nghiên cứu
1.3. Phương pháp nghiên cứu
1.4. Ích lợi của việc nghiên cứu kinh tế học pháp luật
II. LƯỢC SỬ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA TRƯỜNG PHÁI KINH TẾ HỌC PHÁP LUẬT
2.1. Những người tiên phong của trường phái Kinh tế học pháp luật
2.2. Sự hình thành trường phái Kinh tế học pháp luật hiện đại
2.3. Các xu hướng nghiên cứu chính của Kinh tế học pháp luật
III. KHÁI QUÁT MỘT SỐ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TRƯỜNG PHÁI KINH TẾ HỌC PHÁP LUẬT
3.1. Quan niệm về bản chất hành vi của con người
3.2. Kinh tế học về sở hữu và quyền tài sản
3.3. Kinh tế học về quyền sở hữu trí tuệ
3.4. Kinh tế học về hợp đồng
3.5. Kinh tế học về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
3.6. Kinh tế học về trách nhiệm sản phẩm
3.7. Kinh tế học về bảo vệ môi trường
3.8. Kinh tế học về kiện tụng dân sự
3.9. Kinh tế học tội phạm và luật hình sự
3.10. Kinh tế học về quá trình xây dựng pháp luật
IV. NHỮNG KẾT LUẬN SƠ BỘ 

GIỚI THIỆU CHUNG

Kinh tế học pháp luật (Law and Economics) được định hình như một trường phái lý luận pháp luật[1] từ khoảng giữa thế kỷ 20.[2] Tại thời điểm đó, trường phái này được coi là hướng nghiên cứu pháp luật mới theo đó, các nhà nghiên cứu dùng tri thức, phương pháp của khoa kinh tế học để phân tích quá trình hình thành, phát triển của pháp luật và thiết chế pháp luật, đánh giá, lượng hóa tương tác giữa pháp luật với xã hội.[3] Trường phái này gắn bó với nhiều nhà kinh tế có tên tuổi đã dành nhiều thời gian cho hoạt động nghiên cứu các vấn đề pháp lý trong đó phải kể đến Ronald Coase (người đã được giải thưởng Nobel năm 1991)[4] và Gary S. Becker (người đạt giải thưởng Nobel năm 1992).[5]

Nếu như ở giai đoạn đầu, các nhà nghiên cứu thuộc phái này chỉ sử dụng lý thuyết kinh tế để nghiên cứu các quy phạm pháp luật điều chỉnh những hoạt động mang tính thị trường như pháp luật cạnh tranh, thuế, quản trị doanh nghiệp, thì từ thập niên 1970, với sự đi tiên phong của giáo sư Richard Posner (Đại học Chicago) và nhiều đồng nghiệp khác[6], nghiên cứu pháp luật từ góc độ kinh tế đã được mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác, kể cả lĩnh vực luật hình sự, luật tố tụng hình sự, luật hiến pháp, luật hành chính, luật hôn nhân, luật bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng,… Trường phái này đã nhanh chóng thu hút được sự quan tâm rộng rãi của giới nghiên cứu, học thuật, giảng dạy ở Hoa Kỳ sau đó lan nhanh sang giới pháp lý ở một số quốc gia ở châu Mỹ (Canada, châu Mỹ Latin), châu Âu (Anh, Ý, Đức,…). Một số quốc gia châu Á cũng đã bước đầu tiếp cận và quan tâm tới trường phái này. Có thể nói, lợi ích rõ nét nhất mà trường phái kinh tế học pháp luật mang lại cho giới luật gia chính là việc thúc đẩy hình thành một lối tư duy phân tích pháp luật mới – thứ tư duy dung hợp cả tư duy pháp lý với tư duy kinh tế (mà chúng tôi tạm gọi là tư duy pháp lý kinh tế). Tư duy pháp lý kinh tế có nội dung rộng và sâu hơn tư duy pháp lý thông thường. Tư duy pháp lý thông thường chủ yếu đánh giá, nhìn nhận hành vi, ứng xử của một chủ thể trong xã hội từ góc độ hợp pháp hay không hợp pháp, được phép hay không được phép. Tư duy pháp lý kinh tế không chỉ dừng ở đó mà còn đặt ra yêu cầu đánh giá tính hiệu quả của hành vi ứng xử ấy. Ở các nước phát triển, tư duy pháp lý kinh tế đang thâm nhập vào nhiều lĩnh vực pháp luật khác nhau từ xây dựng đến tổ chức thực thi. Trong lĩnh vực xây dựng pháp luật, tư duy pháp lý kinh tế đặt ra yêu cầu việc xây dựng chính sách, pháp luật phải trải qua quy trình đánh giá tác động kinh tế- xã hội để chứng minh tính hiệu quả về kinh tế-xã hội của chính sách, pháp luật ấy. Trong lĩnh vực áp dụng, thực thi pháp luật, tư duy pháp lý kinh tế đòi hỏi việc thiết kế cơ chế thực thi pháp luật phải đáp ứng yêu cầu đạt được mục đích đề ra cao nhất nhưng với mức chi phí cho xã hội là thấp nhất. Chính vì sự khác biệt này, có thể nói rằng, nền pháp luật được xây dựng trên cơ sở tư duy pháp lý kinh tế sẽ đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về phát triển kinh tế-xã hội.

(more…)